In het middelste raam de pelikaan die zijn jongen voedt
met zijn eigen bloed en voorts het symbool van de
H.Drievuldigheid en de kruisdood van Christus. We zien er de
gekroonde Vader en Zoon, gezeten op een troon met de H.Geest
als duif erboven. De mantel van de Vader is rood, niet alleen
de kleur van het bloed der martelaren maar zoals we even
geleden ook al hebben gezien de kleur van de macht. De Zoon
is in het blauw gekleed en dat is vanouds de kleur van de
dienstbaarheid. Ook dat hebben we al eerder gezien bij Maria.
Tussen de Vader en de Zoon zien we een opengeslagen boek met
de letters Alfa en Omega, de eerste en de laatste letter van
het Griekse alfabet, ten teken dat God het begin en het einde
is.
Het volgende raam toont de adelaar als symbool van de
evangelist Johannes, de aanbidding van het Lam en het bezoek
van de drie engelen aan Abraham.
In het meest rechtse raam tenslotte het rund als symbool
van de evangelist Lucas, de ark des verbonds en het eerste
mensenpaar Adam en Eva.
Nemen we nu vanaf links de omgang rond het altaar dan
komen we achtereenvolgens in de ramen de afbeeldingen tegen
van de H. Elisabeth, H.Franciscus, H.Clara, H.Oda, H.Barbara,
H.Juliana van Luik, H.Lucia, H.Johannes van Oisterwijk,
H.Petrus met de boeien (de patroon van de parochie), Abel,
Adam en Eva, H.Jozef, H.Willibrordus, H.Servatius,
H.Lambertus, H.Hubertus, H.Augustinus, H.Martinus,
H.Ludovicus, H.Helena en tot slot Karel de Grote.
Ter toelichting op de ramen:
 |
De eerste serie ter rechterzijde van het
hoogaltaar toont bovenin Christus met een
koningskroon, scepter en wereldbol waaronder de tekst
"rex sanctorum" (koning der heiligen).
Eronder zien we drie vorstelijke personen Ludovicus,
Helena en Karel de Grote. Ludovicus = Koning Lodewijk
IX van Frankrijk, bekend als Lodewijk de Heilige.
Tweemaal ging hij op kruistocht. De eerste keer kwam
hij in Constantinopel en bracht vandaar in 1239 de
doornenkroon van Christus mee naar Parijs. Voor de
verering van deze relikwie liet hij op het
Seine-eiland de beroemde Sainte Chapelle bouwen.
Sinds 1806 wordt de doornenkroon bewaard in de
Parijse Notre Dame. Tijdens zijn tweede kruistocht
stierf hij in Noord-Afrika aan de pest. Op het raam
draagt hij de doornenkroon in de hand. Hoewel
onzekerheid bestaat over haar afkomst wordt
aangenomen dat St.Helena een Engelse prinses was die
door huwelijk keizerin werd van het Romeinse rijk.
Zij was de moeder van de eerste Christen-keizer,
Constantijn de Grote. Volgens een legende vond ze te
Jeruzalem het H.Kruis van Christus dat ze naar Rome
liet vervoeren. Grotere delen van het kruis worden
bewaard te Rome, Venetië, Parijs en Brussel.
Splinters zijn verspreid over de gehele wereld. Ze
stierf in 328. Op het raam is ze afgebeeld met het
gevonden kruis.
Karel de Grote was koning en later keizer der
Franken. Hij speelde een belangrijke ondersteunende
rol bij de kerstening van West-Europa. Hij verbleef
veel in Aken waar hij ook overleed, in de door hem
gestichte domkerk werd begraven en als een zalige
wordt vereerd. Hij staat afgebeeld met keizerskroon
en wereldbol en als teken van macht in de rode
keizersmantel.
|
Boven de tweede serie ramen vanaf rechts in de kooromgang
leest men de tekst "Lumen Confessorum" ofwel
"Licht van de belijders". Er staan drie bisschoppen
afgebeeld:Hubertus, Augustinus en Martinus, ieder met zijn
eigen attribuut. De Aquitaanse edelman Hubertus was een
liefhebber van de jacht. Een legende verhaalt dat hij tijdens
een jachtpartij in de bossen ergens in de Ardennen, een groot
hert ontmoette dat een wit kruis droeg tussen het gewei.
Hubertus begreep de boodschap en deed onmiddellijk afstand
van verdere wereldse genoegens en vestigde zich als
kluizenaar. Onder de geestelijke leiding van St.Lambertus
bereidde hij zich voor op het priesterschap. Hij werd later
de derde bisschop van Maastricht. Hij verplaatste de
bisschopszetel naar Luik waar hij in 727 stierf. Hij draagt
een open boek dat duidt op de verkondiging van het evangelie.
Het hert herinnert aan zijn bekering. Augustinus werd in 354
in Tagaste in Afrika geboren. Aanvankelijk leidde hij een
stormachtig en verre van christelijk leven. Hij werd
advocaat, vestigde zich in Rome en vervolgens in Milaan. Daar
ontmoette hij bisschop Ambrosius en onder diens invloed en
mede door het voorbeeld en het gebed van zijn moeder de
H.Monica, werd Augustinus bekeerd. Hij werd priester en later
bisschop van Hippo bij Carthago in Noord-Afrika. Hij schreef
verschillende theologische werken en zijn meest bekende boek
"de Belijdenissen". Hij staat in het raam afgebeeld
met een vlam als teken van zijn vurige liefde voor het
H.Sacrament. De H.Martinus, ook genaamd Maternus van Tours,
was geboortig uit het land van Luik en werd bisschop van
Tongeren. Nadat hij in de Maasvallei het geloof had gepredikt
stichtte hij daar een tiental kerken. Rond het jaar 276
stierf hij in Tongeren. Ook hij draagt het evangelieboek als
teken van de verkondiging.
De derde reeks van drie ramen draagt bovenin de tekst
"Magister Apostolorum" ofwel "heer en meester
der geloofsverkondigers" en vervolgens zien we een
drietal bisschoppen die een belangrijke rol hebben gespeeld
bij de kerstening van ons land. St.Willibrordus, de patroon
van de Nederlandse kerkprovincie. Hij was een Engelsman die
monnik werd in een benedictijner-abdij in Ierland. Vanuit dat
klooster te Retmelgising kwam hij in 690 met enige gezellen
naar ons land. Vijf jaar later werd hij door paus Sergius I
tot bisschop der Friezen gewijd. Alhoewel hij in heel het
land predikte zijn de meeste herinneringen aan hem bewaard in
Brabant. Hij stichtte abdijen en liet kerken bouwen, hij
stierf in 739 en werd te Echternach (Luxemburg) begraven. Hij
staat afgebeeld met de staf (foutief) in de rechterhand en
een kerk als symbool van de stichting van vele parochies en
kerken. Vervolgens St.Servatius, bisschop van Tongeren. Hij
verplaatste de zetel naar Maastricht en preekte in heel
Limburg. Volgens een oude legende ontving hij van de paus een
gouden sleutel waarin een schakel van de boeien van Petrus
was verwerkt. Deze sleutel wordt nog altijd in Maastricht
bewaard en staat op het raam afgebeeld als symbool van het
openen van het Rijk Gods voor de heidenen. Hij bestreed de
ketterij van Arius die de goddelijkheid van Christus
loochende. Op het raam verplettert hij de draak der ketterij.
De derde en laatste in deze rij is Lambertus, in de
middeleeuwen de meest vereerde heilige in Brabant. In 668
werd hij bisschop van zijn geboortestad Maastricht.
Vervolging door de Merovingische hofmeyer Ebraïn verdreef
hem van 674 tot 681 uit Maastricht, toen hij als monnik
leefde in de abdij van Stavelot in de Ardennen. Zijn later
prediken in Limburg en de Kempen leverde hem de titel
"Apostel van Taxandrië". Nadat hij hofmeyer Pepijn
had betrapt op echtbreuk, vermoordden diens trawanten hem in
785. Hij draagt dan ook de martelaarspalm en het zwaard
waardoor hij werd gedood.
In de volgende reeks staat o.a. St.Jozef afgebeeld met in
de linkerhand een zegel, waarop een schip op de golven. Dit
schip stelt de kerk voor en St.Jozef is hier afgebeeld als
beschermer der kerk. St Jozef werd door paus Pius IX na de
aanvallen op de kerkelijke staat in 1870 uitgeroepen tot
beschermer der kerk.
Bijna ongemerkt zijn we een tweetal schilderstukken
gepasseerd. Ze stammen uit 1925 en hingen vroeger ter
weerszijde van het Antoniusaltaar. Al predikend trok Antonius
gedurende een deel van zijn leven door geheel Noord-Italië
en Zuid-Frankrijk. Op een van zijn tochten ontmoette
Antonius, die de H.Hostie bij zich droeg, in Rimini een
ongelovige boer met een ezel. Terwijl de boer doorliep, boog
de ezel de knieën voor het H.Sacrament. U ziet dit tafereel
op een van de schilderstukken. Het andere schilderij heeft
niet rechtstreeks betrekking op Antonius maar toont ons de
H.Franciscus die zijn orde verdedigt bij de paus.
| Boven de volgende reeks de tekst
"Rex Martyrum" ofwel "Koning der
martelaren" De eronder afgebeelde heiligen
-Lucia, Johannes van Oisterwijk en Petrus- hebben dan
ook hun leven gegeven voor het geloof. Het verhaal
over de ogen van Lucia kennen we al van de
beschouwing van het hoogaltaar. Ze werd door de
gouverneur van Sicilië na verschillende martelingen
om het geloof ter dood veroordeeld en onthoofd.
Vanwege deze onthoofding is ze hier afgebeeld met het
zwaard. In het volgende raam de H.Joannes van
Oisterwijk wiens geschiedenis we ook al kennen van de
beschouwing van het hoogaltaar. Tenslotte St.Petrus
met de ketenen waarmee hij te Jeruzalem in de
gevangenis was geboeid, in het derde raam. Door een
engel werd hij op wonderbaarlijke wijze uit die
gevangenschap bevrijd. Hij stierf in het jaar 67 in
Rome, waar hij werd gekruisigd met het hoofd naar
beneden.
|
 De heilige Joannes van Oisterwijk
|
Boven de volgende serie van drie "Corona
Virginum" (Kroon der maagden). Links de H.Oda, een
Schotse koningsdochter, die op bedevaart trok naar het graf
van St.Lambertus en daar van haar blindheid genas. Een latere
pelgrimage voerde haar naar Rome. Ze is afgebeeld met de
pelgrimsstaf als symbool van haar bedevaarten en met een
opengeslagen boek met twee ogen als symbool van haar
wonderbaarlijke genezing. Naast haar St.Barbara. Zij werd
door haar heerszuchtige vader die niet wilde dat zijn dochter
trouwde, opgesloten in een toren. Daar bekeerde ze zich tot
het christendom. Toen ze haar vader vertelde bruid van
Christus te willen worden, ontstak deze in woede en
onthoofdde haar eigenhandig. Gebruikelijk wordt ze met een
toren afgebeeld doch hier met het zwaard, teken van haar dood
en een kelk als symbool van het geloof waarvoor ze stierf. Ze
is patrones van de wapensmeden. De Florentijnse maagd Juliana
is op het derde raam afgebeeld. Ze is een religieuze die erg
leed aan een maagkwaal, zo zelfs dat ze niet kon
communiceren. Op haar sterfbed ontving ze op wonderbaarlijke
wijze toch de H.Hostie. Daaraan herinnert de ciborie waarmee
ze is afgebeeld.
De laatste reeks van drie ramen bevat bovenin een
voorstelling van Christus met de tekst "Pater
pauperum" (vader van de armen). De drie heiligen eronder
hebben dan ook iets te maken met de armoede. Links
St.Elisabeth van Hongarije, de rijke edelvrouwe, bekend om
haar liefdadigheid. Ze bracht brood naar de armen en toen zij
haar opgeschorte mantel, waarin het brood was verborgen, op
bevel van haar vrekkige echtgenoot opende, bleek deze zoals
zij had gezegd rozen te bevatten. In het midden de
H.Franciscus van Assisië, de stichter van de middeleeuwse
bedelorde der Franciscanen. Hij gebood aan zijn volgelingen
de armoede terwille van Christus. In extase ontving deze
heilige de stigmata, de kruiswonden in handen en voeten,
zoals op de afbeelding is te zien. Rechts de H.Clara die zich
onder de hoede van St.Franciscus stelde en voor de vrouwen de
arme orde der Clarissen stichtte, waarvan de orderegel op het
gebied van de armoede even streng was als die der
Franciscanen. Tijdens de plundering van de streek rond
Assisië door de Saracenen verdreef Clara deze barbaren van
de poort van haar klooster met een monstrans in de hand.
Vandaar de monstrans waarmee zij is afgebeeld.
